Νέα εποχή για το Πολεμικό Ναυτικό: Εκσυγχρονισμός ΜΕΚΟ και «άλμα ισχύος» με ιταλικές Bergamini

Το «πράσινο φως» για την αναβάθμιση των τεσσάρων φρεγατών ΜΕΚΟ μέσω των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά, αλλά και για την ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού με δύο ιταλικές φρεγάτες κλάσης Bergamini, αναμένεται να ανάψει σήμερα, Τρίτη 5/5, η Ειδική Διαρκής Επιτροπή Εξοπλιστικών Προγραμμάτων και Συμβάσεων της Βουλής.

H Επιτροπή θα ενημερωθεί και θα διατυπώσει γνώμη σχετικά με την κατακύρωση της σύμβασης του υπουργείου Εθνικής Άμυνας με τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, ύψους 19 εκατ. ευρώ. Με τη σύμβαση αυτή, τα Ναυπηγεία αναλαμβάνουν το σύνολο των απαιτούμενων εργασιών στο πλαίσιο του προγράμματος αναβάθμισης των τεσσάρων φρεγατών τύπου ΜΕΚΟ του Πολεμικού Ναυτικού.

Σύμφωνα με το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, πρόκειται για ακόμη μία σύμβαση που εντάσσεται στην κατεύθυνση ενίσχυσης της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, με πρόβλεψη για κατ’ ελάχιστον 25% συμμετοχή του εγχώριου αμυντικού οικοσυστήματος στα εξοπλιστικά προγράμματα των Ενόπλων Δυνάμεων.

Το βασικό πρόγραμμα των ελληνικών ΜΕΚΟ, το οποίο στοχεύει στην παράταση της επιχειρησιακής ζωής των πλοίων κατά τουλάχιστον 15 χρόνια και στην ενίσχυση των δυνατοτήτων τους, θα κινηθεί σε τρείς άξονες, με τις αντίστοιχες συμβάσεις. Μεταξύ άλλων προβλέπεται:

• νέο CMS TACTICOS II της Thales, ραντάρ NS-110 AESA και συστήματα ελέγχου πυρός,
• εγκατάσταση, διασύνδεση, καλωδιώσεις, δοκιμές και πιστοποίηση του νέου εξοπλισμού,
• ναυπηγικές και μηχανολογικές εργασίες.

Το «πακέτο» των ΜΕΚΟ, μεταξύ άλλων, προβλέπει την αναβάθμιση του κύριου πυροβόλου Mk45 με στόχο να γίνει πλήρως ψηφιακό σε επίπεδο ελέγχου/διαχείρισης, όπως επίσης την αντικατάσταση/αναβάθμιση του Sonar που θα ενισχύσει την ικανότητα των πλοίων στον ανθυποβρυχιακό πόλεμο, αλλά και την εγκατάσταση του ελληνικού συστήματος anti-drone "ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ" της ΕΑΒ. Το κόστος εκτιμάται συνολικά στα 290 εκατομμύρια ευρώ στα κρίσιμα συστήματα, ενώ επιμέρους κομμάτια, όπως η αναβάθμιση του πυροβόλου MK45, έχει προϋπολογιστεί στα 37 εκατομμύρια ευρώ.

Αντίστροφη μέτρηση για τις ιταλικές Bergamini

Η αρμόδια Επιτροπή της Βουλής θα ενημερωθεί επίσης για την Εφαρμοστική Συμφωνία που αφορά την πρόσκτηση δύο φρεγατών κλάσης Bergamini από το Πολεμικό Ναυτικό της Ιταλίας, με δυνατότητα απόκτησης άλλων δύο. Η συμφωνία προβλέπει ακόμη την ανάληψη εργασιών αναβάθμισης και συντήρησης των πλοίων στην Ελλάδα, με την ιταλική Fincantieri να έχει υπογράψει το 2023 σχετική συμφωνία με τα ναυπηγεία Ελευσίνας.

Οι Bergamini θεωρούνται από τις πλέον σύγχρονες μονάδες επιφανείας στην Ευρώπη, με δυνατότητες αντιαεροπορικού, ανθυποβρυχιακού και γενικής χρήσης πολέμου. Η ένταξή τους στον ελληνικό στόλο θα σηματοδοτούσε σημαντική αναβάθμιση ισχύος, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με τα ήδη προχωρημένα εξοπλιστικά προγράμματα.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Νίκος Δένδιας έχει τοποθετηθεί επανειλημμένα για τη στρατηγική κατεύθυνση των εξοπλισμών. Όπως έχει επισημάνει, «η Ελλάδα δεν επιδιώκει αριθμητική υπεροχή, αλλά τεχνολογική και επιχειρησιακή υπεροχή», υπογραμμίζοντας τη σημασία επιλογών που ενισχύουν τη διαλειτουργικότητα με συμμάχους και την αυτονομία δράσης.

Παράλληλα, έχει αναφερθεί και στην ανάγκη ενίσχυσης της αποτρεπτικής ικανότητας τους με στρατηγικούς πυραύλους που θα επιτρέπουν «να πλήττουν στόχους σε μεγάλο βάθος».

Οι ιταλικές φρεγάτες ξεχωρίζουν για την ευελιξία τους, καθώς διατίθενται σε διαφορετικές διαμορφώσεις, ενώ ενσωματώνουν προηγμένα συστήματα αισθητήρων και όπλων. Το εκτόπισμά τους, που ξεπερνά τους 6.000 τόνους, και η δυνατότητα επιχειρήσεων σε ευρύ φάσμα αποστολών τις καθιστούν ιδανικές για τις ανάγκες ενός σύγχρονου ναυτικού, όπως το ελληνικό.

Χρονοδιάγραμμα και προκλήσεις

Το ελληνικό ενδιαφέρον επικεντρώνεται στις φρεγάτες «Carlo Bergamini» (F 590) και «Virginio Fasan» (F 591). Το Πολεμικό Ναυτικό πιέζει για την ένταξη των δύο ιταλικών φρεγατών στο στόλο κατά την περίοδο 2028–2029. Ωστόσο, το χρονοδιάγραμμα δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την ελληνική πλευρά, αλλά κυρίως από τις επιχειρησιακές και βιομηχανικές εξελίξεις στην Ιταλία.

Κρίσιμος παράγοντας για την υλοποίηση του σχεδίου αποτελεί το ιταλικό πρόγραμμα νέας γενιάς FREMM EVO, το οποίο θα καθορίσει πότε το ιταλικό ναυτικό θα μπορέσει να αποδεσμεύσει υφιστάμενες μονάδες χωρίς να προκύψει επιχειρησιακό κενό. Σε περίπτωση καθυστερήσεων στο πρόγραμμα, μετατίθεται αντίστοιχα και η δυνατότητα μεταβίβασης πλοίων στην Ελλάδα.

Ο επιχειρησιακός στόχος

Η διαμόρφωση μιας ενιαίας αντιαεροπορικής «ασπίδας» φαίνεται πως αποτελεί βασικό άξονα του σχεδιασμού του Πολεμικού Ναυτικού, με την ένταξη των ιταλικών φρεγατών Bergamini να λειτουργεί συμπληρωματικά προς τις τέσσερις γαλλικές φρεγάτες Belharra.

Κομβικό στοιχείο αυτής της προσέγγισης είναι η διατήρηση των 16 κελιών κάθετης εκτόξευσης Sylver A50 στις Bergamini, τα οποία μπορούν να φιλοξενήσουν πυραύλους Aster 15 και κυρίως Aster 30. Η επιλογή αξιοποίησης των Aster 30 δημιουργεί για πρώτη φορά μια κοινή ευρωπαϊκή βάση στην αντιαεροπορική άμυνα του Στόλου, με άμεσα οφέλη στην εκπαίδευση, την υποστήριξη και τη διαλειτουργικότητα.

Οι Belharra αναμένεται να αποτελέσουν την αιχμή του δόρατος στον τομέα της αντιαεροπορικής άμυνας περιοχής, ωστόσο οι Bergamini έρχονται να ενισχύσουν τη συνολική εικόνα, προσθέτοντας επιπλέον αριθμό κελιών, αισθητήρων και δυνατότητα προστασίας ναυτικών σχηματισμών.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στον ανθυποβρυχιακό πόλεμο, με την προοπτική εξοπλισμού της «Carlo Bergamini» με το προηγμένο σόναρ CAPTAS-4, που ήδη διαθέτει η «Virginio Fasan». Το συγκεκριμένο σύστημα θεωρείται από τα κορυφαία παγκοσμίως, προσφέροντας αυξημένες δυνατότητες εντοπισμού υποβρυχίων σε μεγάλες αποστάσεις και σε απαιτητικά υδρογραφικά περιβάλλοντα.

Συνολικά, η ένταξη των Bergamini δεν αλλάζει απλώς ποσοτικά τη δύναμη του Στόλου, αλλά ενισχύει ποιοτικά τη δομή του. Σε συνδυασμό με τις Belharra διαμορφώνεται ένα πλέγμα αεράμυνας και ανθυποβρυχιακής προστασίας που βασίζεται σε κοινά ευρωπαϊκά συστήματα, αυξάνοντας σημαντικά τη συνολική επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα του Πολεμικού Ναυτικού, τόσο στο Αιγαίο όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο.